Kunst- en cultuurroute Dalfsen

Op een groene fiets en met een teug frisse buitenlucht in de longen begin ik aan de kunst- en cultuurroute in Dalfsen. Gids Sim van den Berg begeleidt mij de komende drie uur op een tocht van twintig kilometer. Als een ware verhalenverteller strooit hij met feiten en anekdotes over de kunst die we onderweg tegenkomen. Ik begrijp waar de makers hun bezieling vandaan halen, want in deze prachtige omgeving is inspiratie overal te vinden. Vraag maar aan schilder Jeroen Krabbé, die al jaren een huis heeft in Dalfsen.

Doedelzakmuziek

We fietsen onmiddellijk Dalfsen uit, want in de natuur zijn, daar gaat het om, vindt Sim. Binnen vijf minuten rijden we op een slingerend paadje langs de Vecht, omringd door weilanden, bossen en in de verte Kasteel Rechteren. De eerste bijzondere situatie doet zich voor als pal voor ons ineens een doedelzakspeler opdoemt. Ook Sim kijkt er raar van op, want dit is geen onderdeel van de route. De doedelzakspeler begeleidt een bedrijfsuitje en aan de oever van de Vecht zien we een groepje collega’s bezig met allerlei buitenactiviteiten. Het geluid van de doedelzak draagt ver, dus als we de fietstocht hervatten, vergezelt de muziek ons een tijdje. Gids Sim neemt regelmatig grote groepen mee en die laat hij vol trots de omgeving van Dalfsen zien. Al fietsend door het schitterende Vechtdal van Overijssel, doe ik op ontspannen wijze veel kennis op. Sim is niet te breedsprakig. Daar houden de mensen niet van, die komen ook om lekker te fietsen, meent Sim.

Culturen versmelten

We stappen af bij ‘De Put’, een kunstwerk van Marlies ter Steeghe. Deze put is als het ware een geopend bodemarchief. Het laat een stukje geschiedenis van deze plek zien. Hier zijn in 1960 de resten van een Frankische nederzetting gevonden. Eén van de gevonden objecten is een bronzen beeldje van de Romeinse god Mercurius. Deze god vertoont nogal wat overeenkomsten met de Germaanse god Wodan. Eén van die overeenkomsten zijn de vleugels. In dit kunstobject smelten de vleugels van Mercurius en Wodan samen onderin de put. De visie van de kunstenares is dat culturen zich vermengen. We kunnen dat onder ogen zien of onze ogen sluiten. In heden en verleden.
Eenmaal weer op de pedalen zien we een paar kilometer verderop een onbekend verkeersbord. Het wijst niet de weg naar een kampeerterrein, wat ik in eerste instantie denk. De uitleg staat op een Bentheimer zandsteen naast het bord. Het kunstwerk illustreert de geschiedenis van deze streek. De rivier de Vecht speelt daarin een belangrijke rol. Via boten, destijds Zompen genoemd, brachten kooplieden zandstenen naar bijvoorbeeld Amsterdam. Het paleis op de Dam is opgebouwd met deze Bentheimer zandstenen. Weer een paar fietskilometers verder, kunnen we even uitrusten op zogenoemde ‘waterschapsbanken’. Deze twee tronen van kunstenares Jacomijn Schellevis zijn gemaakt om vorstelijk te genieten van de Vecht. Door ze tussen de twee rijen bomen te zetten, ontstaat een zaal, met de boomstammen als muur en de bladeren als plafond. Bentheimer zandsteen dient als stoffering van de zetels. Het is een heerlijke plek om te luisteren naar het ruisen van de bomen en het kabbelen van de rivier.

Grote meesters

Na de stop, trappen we stevig door en belanden we in buurtschap Hessum aan de weg Dalfsen-Vilsteren-Ommen. We stoppen bij restaurant ‘Madrid’. Dit was vroeger een herberg annex stalhouderij waar postkoetsen van Zwolle naar Coevorden van paarden werden verwisseld. Het restaurant heeft een expositie-ruimte waar we een kopie van De Nachtwacht van Rembrandt vinden op ware grootte. Kunstenaar Jan van der Horst schilderde deze getrouwe kopie als eerbetoon aan de grote meester.
De route zit er bijna op als we langs kasteel Rechteren fietsen. Ik neem nieuwsgierig een kijkje op de oprijlaan. Sim waarschuwt dat als ik verder ga, de rentmeester mij weg zal sturen. Het kasteel wordt namelijk nog steeds bewoond door de Gravin van Rechteren en is niet opengesteld voor bezoek. Het kasteel is de enige van de middeleeuwse kastelen in Overijssel waarvan de originele toren en woonvleugel bewaard zijn gebleven. Ondanks belegeringen, ontmantelingen en ingrijpende verbouwingen. Ik neem snel een foto van het kasteel en dan stappen we weer op de fiets voor het laatste deel van de tocht. We passeren het beroemde ijkpunt van Dalfsen, de Zwevende Kei, voordat we onder de Blauwe Bogen Dalfsen weer binnenfietsen.

Nog meer ontdekken

Met een blozende kleur van 20 kilometer fietsen, bedank ik Sim voor de interessante tocht. Ik breng mijn ‘green bike’ terug en laat alle indrukken even bezinken. Ik neem me voor snel terug te keren naar Dalfsen. Want deze fietstocht smaakt naar meer en mijn ontdekkingstocht is nog lang niet ten einde.

Op deze tocht bezoekt u de volgende kunstwerken: De Put, Ge-erfd, Koninklijke zetels, Kopie Nachtwacht, Zwevende Kei, Blauwe Bogen, Gele Klimrek, De Alven en het Bukkemgedenkteken.

(Kunst-en cultuurroute Dalfsen, getest door Jessica Oosten, Festivalbureau Overijssel)