“Het stoplicht staat op rood, het stoplicht staat op groen, in Almelo is altijd wat te doen”, is een van de meest bekende uitspraken van Herman Finkers. Dat er altijd wat te doen is klopt, mocht ik ervaren. De Architectuurroute in Almelo staat vandaag voor mij op het programma.
Historie
Almelo ontstond in de 11e eeuw als nederzetting op een kruispunt van land- en waterwegen. In de 17e en 18e eeuw kwam de huisweverij tot ontwikkeling. Almelo lag geografisch erg gunstig en werd mede door de weverij een levendig handelscentrum. De komst van de stoommachine in 1830 maakte dat er veel veranderde. Weverijen raakten overbodig en het welvarende tijdperk van de textielindustrie brak aan. Rond 1900 woonden er veel rijke families in Almelo. Uit die tijd dateren veel landhuizen en villa’s met verschillende architectonische stijlen al Jugendstil en neorenaissance.
Rond 1970 kwam voor de textielindustrie zware concurrentie uit de lagelonenlanden. Deze concurrentiestrijd kon niet gewonnen worden. De textielfabrieken werden gesloten en verdwenen. Hierdoor ontstond een grote werkloosheid in Almelo.
Sommige markante gebouwen zijn bewaard gebleven. Zij herinneren als een soort eerbetoon aan de rijke textielindustrie.
Het stadscentrum ging op de schop en er kwam nieuwbouw; nieuwe woningen, winkels en kantoorpanden verrezen. Hiervoor ontving Almelo de Rijksprijs voor bouwen en wonen.
Architectuurroute
‘Honderd jaar architectuur in het centrum van Almelo. Een wandeling langs een selectie mooie, lelijke, opmerkelijke en interessante gebouwen uit verschillende bouwperioden na 1900’. Dit staat op de voorkant van de mooi uitgevoerde folder met plattegrond en verwijzingen naar architectuurobjecten langs de route.Wat mij inderdaad meteen opvalt, is de smeltkroes van verschillende stijlen. De start is bij het oude VVV kantoor op het Marktplein richting Wierdensestraat. Oude gebouwen en prachtige villa’s met mooie details sieren de straat.
Tijdens de route springen veel gebouwen in het oog. De meeste objecten zijn mooi, zelfs in hun lelijkheid. De verschillende stijlen creëren een onsamenhangend geheel. De grote kantoorpanden zijn opvallend aanwezig en maken dat de rand van het stadscentrum saaie zakelijkheid uitstraalt. Ik mis hierin warmte. Het ontbreekt Almelo aan een eigen identiteit.
Een opmerkelijk stukje op de route waar geschiedenis en hedendaagse bouw zijn verweven zijn de kantoortoren Java, de Arrondissement Rechtbank, het Torentje Nijverdal Ten Cate en op de achtergrond de restanten van de voormalig stoomspinnerij Twenthe.
Op de route ligt het uitnodigende leescafé ‘De Merediaan’ van de Almelose bibliotheek. Ik kan de verleiding niet weerstaan om mij hier op te warmen en loop naar binnen voor een lekkere cappuccino. Wat een grote en multifunctionele ruimte. Moderne kleuren, strakke inrichting en op de leestafels bijpassende waxinelichtjes. Het café ontleent zijn naam aan de antieke wereldbol die als blikvanger dienst doet. Je kan er terecht voor een kopje koffie of een drankje. Zelfs een complete maaltijd. Op zondagmiddagen vinden in de Meridiaan allerlei activiteiten plaats. Muziek, lezingen, discussies en optredens staan hier regelmatig op het programma. Een mooi moment voor mij om terug te kijken op de gelopen route.
Ondanks de regen die met bakken uit de lucht komt en mijn hierdoor ontstane constant gevecht met paraplu, verstijfde vingers, beslagen leesbril en niet te vergeten, die onhandige immer aanwezige, maar onmisbare damestas, is de tocht voor mij een succes geweest. Ik heb Almelo op mijn culturele, geografische kaartje gezet.
